Nhiều người nghĩ mọi pha phạm lỗi trong vòng cấm đều dẫn đến penalty, nhưng thực tế FIFA vẫn có ngoại lệ mang tên phạt gián tiếp. Đây là tình huống cực hiếm khi đội tấn công không được sút thẳng dù lỗi xảy ra ngay trong khu vực 16m50, tạo nên cảnh tượng cả đội phòng ngự đứng kín trước khung thành. Vậy những lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm nào có thể dẫn đến quả phạt gián tiếp trong vòng cấm? Cùng Ball88 tìm hiểu chi tiết qua bài viết dưới đây.
Quả phạt gián tiếp trong vòng cấm là gì?
Theo quy định chính thức từ Hội đồng Liên đoàn Bóng đá Quốc tế (IFAB), quả phạt gián tiếp là một dạng đá phạt mà bàn thắng chỉ được công nhận hợp lệ nếu trái bóng chạm vào ít nhất một cầu thủ khác trước khi bay vào lưới.
Nếu cầu thủ thực hiện cú sút thẳng trực tiếp vào khung thành từ một vị trí bị thổi lỗi này mà bóng chưa chạm bất kỳ ai, bàn thắng sẽ bị hủy bỏ hoàn toàn. Trận đấu sau đó sẽ được tiếp tục bằng một quả phát bóng lên dành cho đội phòng ngự.
Dấu hiệu nhận biết lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm từ trọng tài chính rất rõ ràng: Trọng tài sẽ giơ một tay thẳng lên cao trên đầu. Ông sẽ giữ nguyên tư thế giơ tay này trong suốt quá trình cầu thủ chạy đà, sút bóng và chỉ hạ tay xuống khi bóng đã chạm vào một cầu thủ khác trên sân hoặc đi hết đường biên ngang.
Thông thường, các tình huống phạt gián tiếp xảy ra do các lỗi thiên về hành vi kỹ thuật, lỗi vị trí hoặc lỗi bóp nghẹt trận đấu không mang tính chất bạo lực cơ bắp. Khi những sai sót này xuất hiện ngay trong khu vực 16m50, trọng tài sẽ lập tức thổi còi phạt vị trí, tạo nên một trong những pha dàn xếp đá phạt hỗn loạn và kịch tính nhất môn thể thao vua.
Các lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm áp dụng riêng cho Thủ môn
Thủ môn là người sở hữu nhiều đặc quyền tối cao trong khu vực cấm địa, nhưng họ cũng là đối tượng dễ khiến đội nhà gánh chịu lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm nhất nếu không kiểm soát tốt hành vi của mình. Theo luật FIFA mới nhất, có 4 sai lầm kinh điển của người gác đền dẫn đến án phạt này:
Giữ bóng trong tay quá 6 giây (Lỗi câu giờ)
Thủ môn chỉ được phép kiểm soát bóng bằng tay (ôm bóng trước ngực hoặc đặt bóng trên lòng bàn tay) trong thời gian tối đa là 6 giây trước khi thả bóng vào cuộc. Nếu cố tình ôm bóng lâu hơn để câu giờ hoặc chờ đồng đội dâng lên, trọng tài sẽ thổi còi bắt lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm ngay tại nơi thủ môn đang đứng.
Bắt bóng bằng tay từ đường chuyền về của đồng đội
Đây là “Luật chuyền về” kinh điển được FIFA áp dụng từ năm 1992 nhằm tăng tốc độ trận đấu. Nếu một cầu thủ đội nhà cố tình dùng bàn chân để thực hiện đường chuyền bóng về phía khung thành, thủ môn tuyệt đối không được dùng tay hoặc cánh tay để ôm, bắt bóng. Nếu thủ môn hoảng loạn dùng tay cản phá hoặc bắt dính, đội nhà sẽ phải chịu một lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm cực kỳ nguy hiểm.
Lưu ý: Nếu đồng đội chuyền về bằng đầu, bằng ngực hoặc bằng đùi, thủ môn vẫn được phép dùng tay bắt bóng hợp lệ.
> Xem thêm: Bị mấy thẻ vàng thì bị treo giò
Bắt bóng trực tiếp từ quả ném biên của đồng đội
Tương tự như luật chuyền về bằng chân, khi một cầu thủ thực hiện quả ném biên từ đường biên dọc hướng thẳng vào vị trí của thủ môn đội nhà, người gác đền bắt buộc phải chơi bóng bằng chân hoặc bằng đầu. Hành vi dùng tay ôm bóng từ quả ném biên của đồng đội sẽ ngay lập tức bị quy vào lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm.
Thả bóng xuống đất và nhặt lại (Chạm bóng lần hai)
Sau khi thủ môn đã làm chủ được trái bóng bằng tay rồi thả bóng xuống mặt cỏ để thực hiện các động tác chơi bóng bằng chân, họ không được phép dùng tay nhặt bóng lên một lần nữa. Quyền dùng tay chỉ được khôi phục sau khi bóng đã chạm vào một cầu thủ khác trên sân. Hành vi “thả ra rồi nhặt lại” này bị FIFA phạt rất nặng bằng một lỗi phạt gián tiếp.
Các lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm áp dụng cho Cầu thủ
Không chỉ có thủ môn, các cầu thủ thường hoặc tiền đạo đối phương cũng có thể trở thành tác nhân gây ra lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm vì những hành vi phi thể thao hoặc lỗi vị trí đặc thù.
Lối chơi nguy hiểm (Dangerous Play)
Lỗi này xảy ra khi một cầu thủ thực hiện một động tác tranh chấp có nguy cơ cao gây chấn thương cho đối phương hoặc chính bản thân họ, nhưng chưa hề xảy ra va chạm vật lý thô bạo. Ví dụ phổ biến nhất là cầu thủ đội phòng ngự giơ cao chân (gầm giày hướng thẳng vào mặt đối thủ) khi tranh chấp bóng bổng trong vòng cấm, hoặc cúi thấp đầu sát mặt đất để phá bóng ngay trong tầm vung chân của tiền đạo. Vì chưa có va chạm nên trọng tài không thổi penalty mà sẽ bắt lỗi phạt gián tiếp.
Ngăn cản bước tiến của đối phương (Cản người không bóng)
Nếu một hậu vệ cố tình dùng thân hình của mình để chạy cắt mặt, chắn đường hoặc che người hướng chạy của tiền đạo đối phương khi trái bóng hoàn toàn không nằm trong tầm tranh chấp hợp lệ của cả hai, đây được gọi là lỗi cản người không bóng. Trọng tài sẽ cắt còi áp dụng lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm để cảnh cáo hành vi này.
> Xem thêm: Cách tính phút bù giờ trong bóng đá
Ngăn cản thủ môn phát bóng lên
Khi thủ môn đối phương đang ôm bóng trong tay và chuẩn bị thực hiện động tác ném bóng hoặc sút phát bóng tầm xa, các tiền đạo không được phép nhảy múa, giơ chân hoặc đứng chắn ngay trước mặt nhằm phong tỏa góc phát bóng. Hành động quấy rối này sẽ bị thổi phạt vi phạm lỗi phạt gián tiếp ngay tức thì.
Quy định về cách thực hiện quả phạt gián tiếp trong vòng cấm
Khi trọng tài chính xác định có lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm, quy trình tổ chức thực hiện cú sút phạt này tuân thủ các quy tắc hình học rất độc đáo, khác biệt hoàn toàn với một quả phạt đền thông thường.
Vị trí đặt bóng đặc biệt
Về nguyên tắc, quả phạt sẽ được thực hiện ngay tại vị trí mà cầu thủ hoặc thủ môn phạm lỗi. Tuy nhiên, nếu lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm xảy ra ngay bên trong khu vực cầu môn, bóng sẽ không được đặt tại đó.
Trọng tài sẽ di dời quả bóng ra ngoài và đặt nó lên đường giới hạn 5m50 song song với đường biên ngang, tại điểm gần với vị trí phạm lỗi nhất. Điều này nhằm đảm bảo khoảng cách tối thiểu cho việc thực hiện cú sút.
Bức tường người kiên cố trên vạch vôi
Theo luật chung của FIFA, hàng rào phòng ngự của đối phương phải đứng cách vị trí đặt bóng ít nhất là 9.15m. Tuy nhiên, trong trường hợp khoảng cách từ vị trí đặt bóng phạt gián tiếp đến khung thành nhỏ hơn 9.15m một kịch bản “độc nhất vô nhị” sẽ diễn ra.
Kết luận
Tóm lại, thế giới bóng đá luôn ẩn chứa những quy định vô cùng tinh tế và lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm chính là một minh chứng rõ nét cho thấy vòng cấm 16m50 không phải lúc nào cũng chỉ có phạt đền penalty. Việc thấu hiểu tường tận toàn bộ các lỗi phạt gián tiếp trong vòng cấm từ hành vi giữ bóng 6 giây của thủ môn, luật chuyền về bằng chân cho đến lỗi chơi bóng nguy hiểm của cầu thủ sẽ giúp bạn nâng tầm kiến thức bóng đá của mình.